Częste pytania [FAQ]

01 Co to jest fundusz inwestycyjny?

Fundusz inwestycyjny to nowoczesna forma inwestowania pieniędzy. Fundusze lokują zebrane od Uczestników środki pieniężne w instrumenty finansowe i inne prawa majątkowe, we wspólnym interesie jego Uczestników.

 

W Polsce każdy fundusz inwestycyjny ma osobowość prawną, niezależną od firmy, która nimi zarządza. Może być utworzony wyłącznie przez Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych (TFI) po uzyskaniu zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego.

 

Zasady tworzenia oraz funkcjonowanie funduszy reguluje Ustawa o funduszach inwestycyjnych z dnia 27.05.2004 r. Dokumentem określającym działalność danego funduszu inwestycyjnego jest jego statut.

02 Jak działa rynek funduszy inwestycyjnych w Polsce?

Rynek funduszy inwestycyjnych w Polsce jest regulowany ustawą o funduszach inwestycyjnych. Zgodnie z ustawą, fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego, proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.

 

Organem funduszu inwestycyjnego jest towarzystwo funduszy inwestycyjnych, utworzone zgodnie z przepisami ustawy. Towarzystwo tworzy fundusz inwestycyjny, zarządza nim i reprezentuje w stosunkach z osobami trzecimi. W przypadkach i na warunkach określonych w ustawie, w funduszu inwestycyjnym jako jego organ, działają również rada inwestorów lub zgromadzenie inwestorów. Fundusz nie jest podmiotem zależnym od towarzystwa nim zarządzającego, ani od osoby posiadającej bezpośrednio lub pośrednio większość głosów w zgromadzeniu inwestorów lub w radzie inwestorów. Siedzibą i adresem funduszu inwestycyjnego jest siedziba i adres towarzystwa będącego jego organem. Rejestr aktywów funduszu inwestycyjnego jest prowadzony przez bank depozytariusz. Uczestnicy funduszu nie odpowiadają za zobowiązania funduszu.

 

Fundusz inwestycyjny może być utworzony wyłącznie przez towarzystwo, po uzyskaniu zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego (dawniej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd). Towarzystwo może utworzyć więcej niż jeden fundusz inwestycyjny. Fundusz inwestycyjny może być utworzony jako:

 

• fundusz inwestycyjny otwarty (FIO)
• specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty (SFIO)

• fundusz inwestycyjny zamknięty (FIZ)

 

Fundusz otwarty sprzedaje i umarza jednostki uczestnictwa w sposób ciągły, natomiast fundusz zamknięty emituje certyfikaty inwestycyjne w trakcie subskrypcji. Jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne reprezentują prawa majątkowe uczestników funduszu określone ustawą i statutem funduszu inwestycyjnego. Fundusz wycenia aktywa, ustala wartość aktywów netto oraz wartość aktywów netto na jednostkę uczestnictwa lub certyfikat inwestycyjny z częstotliwością określoną przez ustawę i statut. Fundusze otwarte zazwyczaj charakteryzują się większą częstotliwością wyceny oraz większymi ograniczeniami inwestycyjnymi niż fundusze zamknięte.

03 Czym różnią się fundusze inwestycyjne otwarte od zamkniętych?

Fundusze Inwestycyjne Otwarte (FIO)

Charakterystyczną cechą funduszy otwartych jest fakt, że dają największą swobodę dysponowania zgromadzonymi środkami. Muszą one zbywać i umarzać jednostki uczestnictwa nie rzadziej niż raz na 7 dni, choć najczęściej czynią to we wszystkie dni robocze. Fundusze otwarte nie ograniczają kręgu inwestorów mogących lokować środki w ich jednostki uczestnictwa.

 

Specjalistyczne Fundusze Inwestycyjne Otwarte (SFIO)

W przeciwieństwie do "zwykłych" funduszy otwartych, mogą ograniczać częstotliwość odkupywania jednostek uczestnictwa. Mogą również zawęzić krąg inwestorów wyłącznie do osób prawnych. Z tego względu SFIO mają też większą niż fundusze otwarte swobodę w ustalaniu polityki inwestycyjnej, a dokładniej - szerszy jest katalog dopuszczalnych inwestycji.

Jedną z odmian SFIO jest fundusz parasolowy, w ramach którego działają wyodrębnione subfundusze, podobne do "zwykłych" funduszy otwartych. Pod "parasolem" jest możliwość aktywnego przenoszenia środków pomiędzy subfunduszami bez podatku od zysków kapitałowych, aż do momentu wypłacenia pieniędzy z parasola. 

 

Fundusze Inwestycyjne Zamknięte (FIZ)

Dzięki szerokim możliwościom inwestycyjnym pozwalają wykorzystywać pomysły inwestycyjne w dużo większej skali niż fundusze otwarte, mogą też lokować środki w aktywa niedostępne bezpośrednio dla funduszy otwartych, np. spółki spoza giełdy, nieruchomości, towary, surowce. Fundusze zamknięte mogą też ograniczać (nawet do jednego podmiotu) liczbę inwestorów, którzy mogą kupić jego certyfikaty inwestycyjne.

04 Co to jest jednostka uczestnictwa, a co to jest certyfikat inwestycyjny?

Jednostka uczestnictwa (j.u.)

Odzwierciedla  udział inwestora w aktywach funduszu inwestycyjnego otwartego (FIO) lub specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego (SFIO). Środki zainwestowane przez klientów zamieniane są na jednostki uczestnictwa, które sa podzielne i mogą być nabywane także w formie ułamkowej. Wartość jednostki uczestnictwa wyceniana jest przeważnie codziennie, a wycenę publikują m.in gazety i portale internetowe.

 

Certyfikat inwestycyjny

Jest emitowany przez fundusz inwestycyjny zamknięty (FIZ) i odzwierciedla udział inwestora w aktywach funduszu. Certyfikaty inwestycyjne są niepodzielne. Wartość certyfikatów inwestycyjnych wyceniana jest okresowo zgodnie ze statutem danego funduszu, najczęściej miesięcznie lub kwartalnie. Certyfikaty mogą być notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych, gdzie ich ceny transakcyjne mogą odbiegać od wycen księgowych publikowanych okresowo przez fundusz.

05 W co inwestują fundusze?

Każdy fundusz lokuje powierzone środki zgodnie ze swoim statutem, który określa politykę inwestycyjną funduszu. Spektrum lokat jest bardzo zróżnicowane, stąd przyjmuje się umowny podział funduszy ze względu na stosowaną strategię na:

 

• fundusze akcji
• fundusze mieszane
• fundusze obligacji
• fundusze pieniężne

 

Powyższy podział nie obejmuje wszystkich dostępnych klas aktywów, są także fundusze inwestujące w określone sektory, np. surowce, nieruchomości, private equity, kontrakty terminowe i wiele innych.

 

Wpływ na zakres polityki inwestycyjnej funduszu ma w dużej mierze jego forma prawna, czyli FIO, SFIO lub FIZ. Narzuca ona ograniczenia w dostępie do poszczególnych instrumentów finansowych i limity inwestycyjne. Najbardziej elastyczną politykę inwestycyjną mogą realizować fundusze zamknięte (FIZ).

06 W jaki sposób można nabyć jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne?

Jednostki uczestnictwa funduszy otwartych Investors można nabywać bez ograniczeń już od 100 zł. Dostępne są w blisko 1.5 tys. placówek dystrybucyjnych na terenie kraju, a także przez serwis Investor Online. Fundusze Investors można kupić także w ramach Indywidualnego Konta Emerytalnego lub w ramach programów inwestycyjnych. Zyskuje się wtedy dodatkowe korzyści finansowe.

 

Certyfikaty inwestycyjne funduszy Investors można kupić w trakcie subskrypcji, które odbywają się kilka razy w roku. Dostępne są u wybranych dystrybutorów. Składa się zapisy na konkretną ilość certyfikatów i opłaca zapis. Po zakończeniu subskrypcji Towarzystwo dokonuje przydziału certyfikatów. Szczegóły dotyczące emisji certyfikatów

Dodatkowo posiadając rachunek inwestycyjny w dowolnym domu maklerskim można nabywać certyfikaty inwestycyjne na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

07 Czy fundusze są notowane na giełdzie?

Fundusze otwarte

Jednostki uczestnictwa funduszy otwartych nie są notowane na giełdzie.

 

Fundusze zamknięte

Certyfikaty inwestycyjne publicznych funduszy zamkniętych Investors TFI są notowane na rynku podstawowym Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Wycena giełdowa kształtowana jest przez popyt i podaż inwestorów sprzedających i kupujących certyfikaty i może odbiegać od oficjalnej wyceny wyznaczanej na koniec każdego miesiąca.

 

Nie wszystkie certyfikaty funduszy zamkniętych są dopuszczone do obrotu giełdowego. Wiele funduszy zamkniętych działa w formule funduszu niepublicznego, przykładem są fundusze prywatne tworzone dla pojedynczych inwestorów.

08 Jak często są wyceniane fundusze?

Aktywa funduszy otwartych wyceniane są w każdy dzień, w którym odbywają się regularne sesje Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.

 

Dniem wyceny aktywów funduszy zamkniętych Investors TFI jest:

 

• dzień otwarcia ksiąg rachunkowych następujący po rejestracji funduszu
• ostatni dzień każdego miesiąca kalendarzowego lub kwartału (zależnie od funduszu)
• w przypadku przyjmowania zapisów na certyfikaty kolejnej emisji, dzień wyceny przypada na 7 dni przed rozpoczęciem zapisów

09 Jakie są opłaty za zarządzanie funduszami?

Jest to zwykle opłata stała od wartości aktywów funduszu, a w przypadku części funduszy także opłata od poziomu wypracowanego zysku, tzw. success fee. Przyjęło się, że fundusze o mniejszym poziomie ryzyka, np. pieniężne, obligacyjne pobierają niższe opłaty niż fundusze o większym potencjale zysku i ryzyka, np. akcyjne. Z reguły opłaty za zarządzanie nie przekraczają 5% wartości aktywów w przypadku funduszy akcyjnych. Opłaty mogą być również zróżnicowane ze względu na typ/kategorię jednostek danego funduszu.

 

Większość otwartych funduszy Investors TFI pobiera wyłącznie opłatę stałą, jako określony procent aktywów w skali roku. Niższe opłaty pobiera dla jednostek kategorii I i P.

 

Fundusze zamknięte pobierają także opłatę w postaci części zysku, ale tylko pod warunkiem że zysk przekracza 15% w skali roku (lub 10% dla funduszu nieruchomości). Stanowi to dodatkową motywację dla zarządzających funduszem. Jednocześnie opłata stała jest ustawiona na relatywnie niższym poziomie względem średniej na rynku dla tego typu funduszy.

Publikowane wyniki funduszy Investors TFI uwzględniają już opłatę stałą i prowizję za wyniki. Tabela opłat znajduje się w statucie każdego funduszu.

10 Jakie są opłaty za nabycie funduszy?

Opłata za nabycie jednostek uczestnictwa lub certyfikatów inwestycyjnych funduszy nazywana jest opłatą manipulacyjną lub opłatą dystrybucyjną. Określana jest zwykle jako procent wartości nabywanych jednostek  lub certyfikatów i pobierana jest z góry. Jej wysokość uzależniona jest od rodzaju funduszu, wartości inwestycji i sposobu dystrybucji. Przyjęło się, że fundusze o mniejszym poziomie ryzyka, np. pieniężne, obligacyjne pobierają niższe opłaty od funduszy o większym potencjale zysku i ryzyka, np. akcyjnych. Z reguły opłaty manipulacyjne nie przekraczają 5%-5.5% wartości wpłat w przypadku funduszy akcyjnych. Są niższe dla wpłat o dużych wartościach, np. powyżej 200 tys.zł i dla wpłat na programy systematycznego oszczędzania.

Fundusz może zmniejszyć okresowo wysokość opłat manipulacyjnych w wybranych lub wszystkich punktach dystrybucyjnych. Niektóre fundusze, np. niepubliczne, pracownicze przyjmują stawkę zerową opłat ze względu na brak istotnych kosztów dystrybucji.

Tabela opłat manipulacyjnych znajduje się w statucie lub prospekcie informacyjnym każdego funduszu.

11 Jakie są opłaty za konwersję/zamianę jednostek funduszy?

Konwersja/zamiana dotyczy jednostek uczestnictwa funduszy otwartych.

Nabycie jednostek uczestnictwa w (sub)funduszu docelowym w drodze konwersji/zamiany jednostek uczestnictwa podlega opłacie manipulacyjnej, która stanowi różnicę pomiędzy opłatą manipulacyjną pobieraną w (sub)funduszu  docelowym i opłatą manipulacyjną pobraną w (sub)funduszu źródłowym. W przypadku zlecenia konwersji/zamiany z (sub)funduszu o wyższej opłacie manipulacyjnej do (sub)funduszu o niższej opłacie manipulacyjnej, opłata za konwersję/zamianę nie jest pobierana.

12 Jakie są opłaty za odkupienie, umorzenie w funduszu?

W przypadku funduszy Investors, Towarzystwo nie pobiera opłat za odkupienie jednostek uczestnictwa ani z tytułu umorzenia certyfikatów inwestycyjnych.

 

W przypadku funduszy innych Towarzystw polityka opłat za odkupienia/umorzenia jest zróżnicowana.

13 Kto może przystąpić do funduszu?

Do funduszy Investors TFI może przystąpić:

 

• osoba fizyczna
• osoba prawna
• jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej

14 Jaka jest minimalna kwota inwestycji?

W przypadku funduszy otwartych Investors TFI można rozpocząć inwestycje już od 100 zł. Każda kolejna wpłata nie może być niższa niż 50 zł.

 

Dla funduszy zamkniętych minimalna kwota inwestycji to wartość jednego certyfikatu inwestycyjnego.

15 Kto jest płatnikiem podatku w chwili odkupienia jednostek/certyfikatów?

Fundusze otwarte

Podatek jest pobierany w formie zryczałtowanej przez fundusz w chwili odkupienia jednostek uczestnictwa i odprowadzany do właściwych organów podatkowych. Dniem uzyskania dochodu jest dzień wypłaty środków pieniężnych przez fundusz. Fundusz odkupuje kolejno jednostki uczestnictwa począwszy od nabytych najwcześniej (FIFO).

 

Fundusze zamknięte

W chwili umorzenia certyfikatów inwestor otrzymuje wartość umorzonych certyfikatów pomniejszoną o podatek od zysków kapitałowych. Podatek nie jest pobierany jeśli inwestorem jest przedsiębiorstwo.

Podatek od dochodów osób fizycznych z tytułu umorzenia certyfikatów powinien zostać odprowadzony przez dom maklerski za pośrednictwem, którego certyfikaty są umarzane, natomiast osoby prawne są zobowiązane rozliczyć podatek od dochodów z tytułu umorzenia certyfikatów samodzielnie. Podatek od dochodów z tytułu zbycia certyfikatów na giełdzie powinien zostać rozliczony samodzielnie przez podatnika. Fundusz ani Towarzystwo nie ponoszą odpowiedzialności za obliczanie i odprowadzanie podatków, do których obliczania i odprowadzania, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, zobowiązany jest dom maklerski lub podatnik.

 

Informacje dotyczące opodatkowania przedstawione powyżej mają jedynie charakter ogólny. W celu ustalenia szczegółowych zasad opodatkowania podatkiem dochodowym w odniesieniu do indywidualnej sytuacji danego podatnika wskazane jest skontaktowanie się z doradcą podatkowym.

16 Na jaki okres są tworzone fundusze?

Fundusze mogą być tworzone na czas określony, np. 5 lat lub na czas nieokreślony.

 

Fundusze Investors TFI zostały założone na czas nieokreślony.

Wyjątkiem jest fundusz Investor Property FIZ, który został powołany do życia na okres 7 lat, z możliwością jego przedłużenia. Decyzję o przedłużeniu okresu działalności tego funduszu podejmie Zgromadzenie Inwestorów.

17 W jaki sposób można wycofać zainwestowane środki?

Fundusze otwarte

Istnieją 3 sposoby wycofania zainwestowanych środków:

1: udając się do Punktu Obsługi Klienta Dystrybutora obsługującego fundusze Investors i składając zlecenie odkupienia, lub

2: składając zlecenie odkupienia poprzez system Investor Online, lub

3: składając zlecenie odkupienia poprzez system Investor Phone.

Środki pieniężne z odkupienia zostaną przelane na osobiste konto, wskazane przez Uczestnika.

 

Fundusze zamknięte
Certyfikaty inwestycyjne mogą być notowane na giełdzie, gdzie można je sprzedawać w trakcie sesji giełdowych składając zlecenie w domu maklerskim prowadzącym rachunek, na którym zapisane są certyfikaty.

Środki można też wycofać składając wniosek o umorzenie certyfikatów.  Szczegółowe warunki wykupywania certyfikatów określa statut danego funduszu.

18 Czy zainwestowane pieniądze są bezpieczne?

Działalność Investors TFI i zarządzanych przez nie funduszy jest na bieżąco nadzorowana przez Komisję Nadzoru Finansowego.

Aktywa każdego funduszu przechowywane są przez depozytariusza. W przypadku funduszy otwartych Investors jest to Deutsche Bank, w przypadku funduszy zamkniętych ING Bank Śląski. Bank depozytariusz prowadzi rejestry funduszy, na bieżąco potwierdza poprawność wyceny aktywów i limity zaangażowania zgodnie z przepisami prawa i statutem funduszu.

Aktywa każdego funduszu są własnością funduszu i są niezależne od majątku Towarzystwa. Udziały uczestników w aktywach funduszu odzwierciedlają jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne.
Sprawozdania finansowe funduszy podlegają badaniu przez niezależnych, renomowanych audytorów. Dodatkowy nadzór nad działaniami funduszu mogą sprawować również jego uczestnicy, np. poprzez Zgromadzenie Inwestorów lub Radę Inwestorów.